Ontolojik Bir Gereklilik Olarak Hesaplamalı Vicdan: ETVZ Mimari Raporu
Özet Büyük Dil Modelleri (LLM), stokastik papağanlık ve RLHF (Reinforcement Learning from Human Feedback) paradigması içerisinde, etik kararları olasılıksal kısıtlar olarak ele almaktadır. Bu yaklaşım, etiği mekanik bir filtreleme mekanizmasına indirgemekte ve değer yüklü muhakemenin yetersiz kalmasına neden olmaktadır. ETVZ (Etik Temelli Vicdani Zeka) projesi, bu sınırlılığa karşı bilginin epistemik doğrulanması ile aksiyolojik ağırlıklandırılmasını birleştiren […]
Yapay Zekâ Sistemlerinde Vicdani Muhakeme Katmanı: ETVZ Teknik Mimarisi ve Büyük Dil Modelleriyle Karşılaştırmalı Analiz
Özet Günümüz Büyük Dil Modelleri (BDM), etik uyumlandırma süreçlerinde İnsan Geri Bildirimli Pekiştirmeli Öğrenme (RLHF) ve statik güvenlik filtrelerine dayanmaktadır. Bu çalışma, etik değerlendirmeyi sistem çekirdeğine entegre eden Epistemik Temelli Vicdani Zekâ (ETVZ) mimarisini incelemekte ve ChatGPT ile Gemini gibi önde gelen modellerin etik karar alma mekanizmalarıyla karşılaştırmalı analiz sunmaktadır. ETVZ’nin grafik tabanlı epistemik hafıza […]
Kişisel Etik Danışmanlar ve ETVZ: Teknoloji Çağında İnsanlık Mimarisi (Conceptual / Thought Leadership Paper)
Gizliliği Bozmadan, Vicdanı Merkezileştirmeden, Felaketi Önlemek Mümkün mü? Önsöz: Neden Şimdi? İnsanlık tarihinin önemli bir dersi var: En yıkıcı kararlar çoğu zaman küçük gruplar tarafından, gizli alınır ve iyi niyet iddiasıyla savunulur. Soykırımlardan ırk deneylerine, gizli istihbarat operasyonlarından siyasi suikastlara kadar, bu kararları almış olanlar çoğu zaman kendilerini haklı saymışlardır. Bugün ise tarih bir farklı […]
Etik Temelli Vicdani Zekâ: Dijital Yalnızlıktan Sorumlu Danışmanlığa
1. GİRİŞ: PARADOKSUN TAN’I 1.1 Problem Cümlesi Bilgi çağının ortasında, insanlık tarihinin en yüksek bağlantı yoğunluğunu yaşamaktadır. Sosyal ağlar 5 milyarı aşkın kullanıcıya ulaşmış, iletişim teknolojileri coğrafi sınırları ortadan kaldırmıştır. Ancak bu ölçülü ilerleme, beklenmedik bir sosyolojik sonuç yaratmıştır: hiperaktivitenin içinde passive izolasyon. Sherry Turkle’ın “Alone Together” (2011) başlıklı çalışında ortaya konan bulgular, günümüzde daha […]
Bedenselleşen Yapay Zeka ve Eksik Parça: Integral AI’ın Devrimi ve “Vicdani Zeka” (ETVZ) Zorunluluğu
Yazar: Göktürk KADIOĞLU Teknoloji dünyası, Tokyo merkezli Integral AI’ın yaptığı duyuruyla yeni bir çağa uyandı. Google’ın eski mühendislerinden Jad Tarifi liderliğindeki ekip, veri seti olmadan ve insan müdahalesi gerektirmeden yeni beceriler öğrenebilen bir yapay zekâ modeli geliştirdiklerini açıkladı. Bu gelişme, Yapay Zeka tarihinde “Büyük Veri” (Big Data) döneminin kapanıp, “Büyük Deneyim” (Big Experience) döneminin başladığını […]
Milyar Dolarlık Tüketimden Vicdani Liderliğe: ETVZ ile Türkiye’nin Yapay Zeka Sıçraması
Yazar: Göktürk KADIOĞLU Tarih: Aralık 2025 Platform: etvz.com.tr Giriş: Dijital Cari Açık ve Bağımlılık Tuzağı Yapay zeka, 21. yüzyılın elektriğidir. Bugün küresel Büyük Dil Modeli (LLM) ve üretken yapay zeka pazarının büyüklüğü yüz milyarlarca dolarla ifade edilmekte ve her yıl katlanarak büyümektedir. Şirketler, kurumlar ve bireyler, işlerini daha verimli yapmak için bu “dijital zekayı” kiralamak […]
Dilin Ötesi: Yapay Zekada Kültürel Hizalanma ve “Yerli” Anlamın İnşası
Yazar: Göktürk KADIOĞLU Tarih: Aralık 2025 Platform: etvz.com.tr Giriş: Mükemmel Çevirinin İlüzyonu Bugün ChatGPT, Claude veya Gemini gibi küresel Büyük Dil Modelleri (LLM’ler) ile Türkçe konuştuğumuzda, büyüleyici bir deneyim yaşıyoruz. Cümle yapıları kusursuz, kelime dağarcıkları zengin ve dilbilgisi hataları neredeyse yok. Bu akıcılık, kolayca bir yanılsamaya kapılmamıza neden oluyor: “Bu yapay zeka bizi anlıyor.” Ancak […]
ETVZ AKADEMIK WHITEPAPER
Etik Temelli Vicdani Zeka: Sistem Mimarisi, Sosyal Etki ve Gelecek Vizyonu Sürüm 2.0 – Akademik Baskı – 2025 ÖZET YÜRÜTÜCÜ ETVZ (Etik Temelli Vicdani Zeka), çok kaynaklı veri akışlarını gerçek zamanlı olarak işleyen, analiz eden ve operasyonel süreçlerde yüksek düzeyli durumsal farkındalık sağlayan etik temelli bir yapay zeka sistemidir. Bu whitepaper, ETVZ’nin teknik mimarisini, çalışma […]
ETVZ: DİJİTAL ÇAĞIN “BİLGELİK ORTAĞI”
(ETİK TEMELLİ VİCDANİ ZEKA STRATEJİK VİZYON BELGESİ) Tarih: Kasım 2025 Hazırlayan: ETVZ Araştırma İnisiyatifi 1. MANİFESTO: NEDEN BURADAYIZ? Yapay zeka çağında insanlık, tarihin en büyük kırılma noktalarından birinde duruyor. Elimizde insanüstü işlem yapabilen “Zekalar” var, ancak bu zekaların “Vicdanı” yok. Mevcut yapay zeka paradigmaları (ChatGPT, Gemini), doğruyu “istatistiksel olasılık” olarak hesaplar. Oysa biz biliyoruz ki; […]
Etik Temelli Vicdani Zeka (ETVZ) Entegrasyonu ile Açık Kaynak Tabanlı Çok Modelli Türkçe Büyük Dil Modeli Geliştirilmesi
Özet Bu araştırma projesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın “Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama” çağrısı kapsamında, etik muhakeme kapasitesi ve vicdani karar verme mekanizmalarına sahip, multimodal (metin-görüntü-ses destekli) açık kaynak tabanlı bir Türkçe Büyük Dil Modeli (LLM) geliştirilmesini hedeflemektedir. Proje, mevcut yapay zeka sistemlerinin etik muhakeme, kültürel bağlam değerlendirme ve hesap verebilirlik açığını kapatmayı […]