Büyük Dil Modellerinde Etik Temelli Vicdani Zekâ (ETVZ): Ölçülebilir Performans Göstergeleri ve Yönetişim Metodolojisi
Özet Bu çalışma, Büyük Dil Modellerinin (LLM) etik, güvenlik ve uyumluluk performansını ölçümlemek için geliştirilen Etik Temelli Vicdani Zekâ (ETVZ) sisteminin kapsamlı metodolojisini sunmaktadır. ETVZ, çekirdek modele müdahale etmeden, üst katman mimarisi ile etik muhakeme, risk yönetimi ve epistemik güvenilirlik sağlayan bir çerçevedir. Araştırma, A/B test metodolojisi, beş temel KPI ekseni ve modüler performans ölçüm […]
Büyük Dil Modelleri, Gerçek Yapay Zekâ ve ETVZ: Kelime Tahmininden Vicdani Karar Mimarisine Geçiş
Öz Günümüzde büyük dil modelleri (LLM) toplum tarafından yapay zekâ ile eş tutulmaktadır. Ancak mevcut LLM’ler olasılıksal token tahmini yapan sistemlerdir ve gerçek anlamda karar verme, sonuç değerlendirme veya sorumluluk taşıma kapasitesinden yoksundur. Bu çalışma, LLM’ler ile gerçek yapay zekâ (AI/AGI) arasındaki temel farklılıkları teknik ve epistemolojik açıdan ele almakta, mevcut etik yaklaşımların yetersizliklerini tartışmakta […]
Ontolojik Bir Gereklilik Olarak Hesaplamalı Vicdan: ETVZ Mimari Raporu
Özet Büyük Dil Modelleri (LLM), stokastik papağanlık ve RLHF (Reinforcement Learning from Human Feedback) paradigması içerisinde, etik kararları olasılıksal kısıtlar olarak ele almaktadır. Bu yaklaşım, etiği mekanik bir filtreleme mekanizmasına indirgemekte ve değer yüklü muhakemenin yetersiz kalmasına neden olmaktadır. ETVZ (Etik Temelli Vicdani Zeka) projesi, bu sınırlılığa karşı bilginin epistemik doğrulanması ile aksiyolojik ağırlıklandırılmasını birleştiren […]
Kişisel Etik Danışmanlar ve ETVZ: Teknoloji Çağında İnsanlık Mimarisi (Conceptual / Thought Leadership Paper)
Gizliliği Bozmadan, Vicdanı Merkezileştirmeden, Felaketi Önlemek Mümkün mü? Önsöz: Neden Şimdi? İnsanlık tarihinin önemli bir dersi var: En yıkıcı kararlar çoğu zaman küçük gruplar tarafından, gizli alınır ve iyi niyet iddiasıyla savunulur. Soykırımlardan ırk deneylerine, gizli istihbarat operasyonlarından siyasi suikastlara kadar, bu kararları almış olanlar çoğu zaman kendilerini haklı saymışlardır. Bugün ise tarih bir farklı […]
Bedenselleşen Yapay Zeka ve Eksik Parça: Integral AI’ın Devrimi ve “Vicdani Zeka” (ETVZ) Zorunluluğu
Yazar: Göktürk KADIOĞLU Teknoloji dünyası, Tokyo merkezli Integral AI’ın yaptığı duyuruyla yeni bir çağa uyandı. Google’ın eski mühendislerinden Jad Tarifi liderliğindeki ekip, veri seti olmadan ve insan müdahalesi gerektirmeden yeni beceriler öğrenebilen bir yapay zekâ modeli geliştirdiklerini açıkladı. Bu gelişme, Yapay Zeka tarihinde “Büyük Veri” (Big Data) döneminin kapanıp, “Büyük Deneyim” (Big Experience) döneminin başladığını […]
Yapay Zeka “Vicdanı” Öğrenebilir mi? Bir AI ile ETVZ Mimarisi Üzerine Kritik Diyalog
Tarih: 19 Kasım 2025 Kategori: Yapay Zeka Etiği / Proje Güncesi Giriş: Roller Değiştiğinde Genellikle biz insanlar Yapay Zekaya sorarız, o cevaplar. Ancak ETVZ (Etik Temelli Vicdani Zeka) projesinin mimarisi şekillenirken, bu kez masanın diğer tarafına geçtik. Google’ın en gelişmiş modeli Gemini 3.0, ETVZ projesinin kurucusuna yapay zeka etiğinin en zorlu, en paradoksal sorularını yöneltti. […]