Büyük Dil Modellerinde Etik Temelli Vicdani Zekâ (ETVZ): Ölçülebilir Performans Göstergeleri ve Yönetişim Metodolojisi
Özet Bu çalışma, Büyük Dil Modellerinin (LLM) etik, güvenlik ve uyumluluk performansını ölçümlemek için geliştirilen Etik Temelli Vicdani Zekâ (ETVZ) sisteminin kapsamlı metodolojisini sunmaktadır. ETVZ, çekirdek modele müdahale etmeden, üst katman mimarisi ile etik muhakeme, risk yönetimi ve epistemik güvenilirlik sağlayan bir çerçevedir. Araştırma, A/B test metodolojisi, beş temel KPI ekseni ve modüler performans ölçüm […]
Büyük Dil Modelleri İçin Yerli ve Milli Bir Üst Katman: ETVZ Teknik Entegrasyon ve Adaptasyon Protokolü
Özet Amaç: Ulusal yapay zeka stratejileri kapsamında geliştirilen Büyük Dil Modelleri (LLM), yüksek işlem kapasitelerine sahip olmalarına rağmen, kültürel uyumlandırma ve etik denetim süreçlerinde ek katmanlara ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışma, ETVZ (Etik Temelli Vicdani Zeka) platformunun, mevcut bir ana dil modeli üzerine “açık kaynaklı etik denetim katmanı” olarak entegre edilme protokollerini teknik detaylarıyla incelemeyi amaçlamaktadır. […]
Büyük Dil Modelleri, Gerçek Yapay Zekâ ve ETVZ: Kelime Tahmininden Vicdani Karar Mimarisine Geçiş
Öz Günümüzde büyük dil modelleri (LLM) toplum tarafından yapay zekâ ile eş tutulmaktadır. Ancak mevcut LLM’ler olasılıksal token tahmini yapan sistemlerdir ve gerçek anlamda karar verme, sonuç değerlendirme veya sorumluluk taşıma kapasitesinden yoksundur. Bu çalışma, LLM’ler ile gerçek yapay zekâ (AI/AGI) arasındaki temel farklılıkları teknik ve epistemolojik açıdan ele almakta, mevcut etik yaklaşımların yetersizliklerini tartışmakta […]
Yapay Zekâ Sistemlerinde Vicdani Muhakeme Katmanı: ETVZ Teknik Mimarisi ve Büyük Dil Modelleriyle Karşılaştırmalı Analiz
Özet Günümüz Büyük Dil Modelleri (BDM), etik uyumlandırma süreçlerinde İnsan Geri Bildirimli Pekiştirmeli Öğrenme (RLHF) ve statik güvenlik filtrelerine dayanmaktadır. Bu çalışma, etik değerlendirmeyi sistem çekirdeğine entegre eden Epistemik Temelli Vicdani Zekâ (ETVZ) mimarisini incelemekte ve ChatGPT ile Gemini gibi önde gelen modellerin etik karar alma mekanizmalarıyla karşılaştırmalı analiz sunmaktadır. ETVZ’nin grafik tabanlı epistemik hafıza […]
Etik Temelli Vicdani Zekâ: Dijital Yalnızlıktan Sorumlu Danışmanlığa
1. GİRİŞ: PARADOKSUN TAN’I 1.1 Problem Cümlesi Bilgi çağının ortasında, insanlık tarihinin en yüksek bağlantı yoğunluğunu yaşamaktadır. Sosyal ağlar 5 milyarı aşkın kullanıcıya ulaşmış, iletişim teknolojileri coğrafi sınırları ortadan kaldırmıştır. Ancak bu ölçülü ilerleme, beklenmedik bir sosyolojik sonuç yaratmıştır: hiperaktivitenin içinde passive izolasyon. Sherry Turkle’ın “Alone Together” (2011) başlıklı çalışında ortaya konan bulgular, günümüzde daha […]
ETVZ: DİJİTAL ÇAĞIN “BİLGELİK ORTAĞI”
(ETİK TEMELLİ VİCDANİ ZEKA STRATEJİK VİZYON BELGESİ) Tarih: Kasım 2025 Hazırlayan: ETVZ Araştırma İnisiyatifi 1. MANİFESTO: NEDEN BURADAYIZ? Yapay zeka çağında insanlık, tarihin en büyük kırılma noktalarından birinde duruyor. Elimizde insanüstü işlem yapabilen “Zekalar” var, ancak bu zekaların “Vicdanı” yok. Mevcut yapay zeka paradigmaları (ChatGPT, Gemini), doğruyu “istatistiksel olasılık” olarak hesaplar. Oysa biz biliyoruz ki; […]