Büyük Dil Modelleri, Gerçek Yapay Zekâ ve ETVZ: Kelime Tahmininden Vicdani Karar Mimarisine Geçiş

Öz Günümüzde büyük dil modelleri (LLM) toplum tarafından yapay zekâ ile eş tutulmaktadır. Ancak mevcut LLM’ler olasılıksal token tahmini yapan sistemlerdir ve gerçek anlamda karar verme, sonuç değerlendirme veya sorumluluk taşıma kapasitesinden yoksundur. Bu çalışma, LLM’ler ile gerçek yapay zekâ (AI/AGI) arasındaki temel farklılıkları teknik ve epistemolojik açıdan ele almakta, mevcut etik yaklaşımların yetersizliklerini tartışmakta […]

ETVZ: DİJİTAL ÇAĞIN “BİLGELİK ORTAĞI”

(ETİK TEMELLİ VİCDANİ ZEKA STRATEJİK VİZYON BELGESİ) Tarih: Kasım 2025 Hazırlayan: ETVZ Araştırma İnisiyatifi 1. MANİFESTO: NEDEN BURADAYIZ? Yapay zeka çağında insanlık, tarihin en büyük kırılma noktalarından birinde duruyor. Elimizde insanüstü işlem yapabilen “Zekalar” var, ancak bu zekaların “Vicdanı” yok. Mevcut yapay zeka paradigmaları (ChatGPT, Gemini), doğruyu “istatistiksel olasılık” olarak hesaplar. Oysa biz biliyoruz ki; […]

Etik Temelli Vicdani Zeka (ETVZ) Entegrasyonu ile Açık Kaynak Tabanlı Çok Modelli Türkçe Büyük Dil Modeli Geliştirilmesi

Özet Bu araştırma projesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın “Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama” çağrısı kapsamında, etik muhakeme kapasitesi ve vicdani karar verme mekanizmalarına sahip, multimodal (metin-görüntü-ses destekli) açık kaynak tabanlı bir Türkçe Büyük Dil Modeli (LLM) geliştirilmesini hedeflemektedir. Proje, mevcut yapay zeka sistemlerinin etik muhakeme, kültürel bağlam değerlendirme ve hesap verebilirlik açığını kapatmayı […]